Ruhi Su, Aşık Veysel, Münir Nurettin Selçuk

Ruhi Su, Aşık Veysel, Münir Nurettin Selçuk, 1923'de Mustafa Kemal Atatürk tarafından ilân edilen Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk büyük müzisyenleri arasında yer alırlar. Batılı anlamda ilk büyük besteciler arasında, Cemal Reşit Rey, Ahmet Adnan Saygun, Ferit Alnar, Ekrem Reşit Rey, Ulvi Cemal Erkin vardır.
ben, bu deneme'de, Ruhi Su'dan, Aşık Veysel'den, Münir Nurettin Selçuk'tan bahsedeceğim.
Ruhi Su dinlediğimde daha çocuktum!
"Zeybekler"i, "Kurtuluş Savaşı Destanı"nı, "Şiirler Türküler"i, "Köroğlu"nu, "Pir Sultan Abdal"ı, Ruhi Su'nun sevilen kasetlerini dinlemiştim ilk kez. hepsinden de etkilenmiştim.
neden?
Ruhi Su, bu etki'nin nedenlerini notlarında yazmıştı.
bir neden, kuşkusuz, Ruhi Su'nun eğitilmiş sesi idi, Opera Eğitimi almıştı Ruhi Su, Atatürk'ün, İsmet İnönü'nün destekleri ile, ses özellikleri daha çocukluğunda keşfedilmiş bir müzisyendi. Ruhi Su'nun sesi, ses yeteneklerini uygulayışı, ilk kez dinlendiğinde bile etkileyicidir.
bir neden de, yine Ruhi Su'nun yazdığı gibi, saz'ı ya da bağlama'yı kullanırkenki ustalığıdır. Ruhi Su, bir çalgı ustası idi, daha ilk dinlendiğinde bile, insan'ı etkileyen çalgıcılığıdır.
Ruhi Su, iyi bir seçici idi, besteciliğinde bir kusur olduğunu sanmıyorum, bestelerine yönelik ahlakî karakteri de, Ruhi Su'nun benzersizliğini kanıtlamıştı.
Aşık Veysel'i de çocukluğumda dinlemiştim ilk kez. Aşık Veysel, Dedem Abdülkadir Öner'e de konuk olmuş bir adamdı, gözleri görmediği hâlde, Anadolu'yu gezmiş, köy köy, kasaba kasaba, türküler derlemiş, besteler yapmış, türkülerini halk'a söylemiş idi.
Aşık Veysel, Atatürk'ün, İsmet İnönü'nün keşfedip desteklediği bir müzisyen idi. Ahmet Kutsi Tecer de, Aşık Veysel'e destek olmuş, TRT Radyosu'nda Aşık Veysel'i kadrolamış, maaş'a bağlatmıştı. Aşık Veysel, hatırladığım kadarı ile, TRT'den emekli olmuş bir müzisyendir.
Aşık Veysel'in geleneksel aşık müziği ölçüleri ile yazdığı türküler, yıllarca radyolarda çalmıştı, Aşık Veysel, şiir ile felsefe'yi, derlemecilik ile kişisel yaratıcılığı sentezlemiş büyük bir Şâir, büyük bir Aşık idi.
Münir Nurettin Selçuk'u da çocukluğumda dinlemiştim!
Münir Nurettin Selçuk, saygın bir müzisyendi, halk arasında hayranlık yaratmış, ustalığı ile, 1923'den sonraki ilk büyük müzisyenlerden biri olmuştur, Atatürk'ün de dostlarından biri idi, Münir Nurettin Selçuk, Atatürk'ün, İsmet İnönü'nün, Celâl Bayar'ın desteklerini kazanmış, ama, bir öğrenci olarak ya da desteklenmiş bir müzisyen olarak kalmamış, besteciliği ile, icrâ yetenekleri ile, hep doruklarda yaşamış bir müzisyen idi, Atatürk Devrimleri'ne lâyık bir geleneksel müzik deneyimi yaşamıştı.
Münir Nurettin Selçuk, Osmanlı Saray Müziği ile Halk Müziği deneylerini ele almış, çalgıcılığında, besteciliğinde, ses yeteneklerini uygulayışında, tarihsel deneylerden yararlanmış bir müzisyen idi.
Münir Nurettin Selçuk'un evlâdı Timur Selçuk da, büyük bir müzisyen'dir. yıllarca, Timur Selçuk da dinledim, ama önce, Münir Nurettin Selçuk dinlemeyi seçtim. Münir Nurettin Selçuk, bir anlamda bana da dostluk yapmış -Montaigne'nin yazdığı anlamda!-, beni yetiştirmiş, duyuşlarımı, kavrayışlarımı güçlendirmiş bir müzisyen'dir.
Ruhi Su'nun, Aşık Veysel'in, Münir Nurettin Selçuk'un müziksel eserlerini incelemek, dinlemek, anlamak, hatta sevmek, bir ödev olduğu gibi, iyi bir seçimdir, iyi bir yaşayış yolu'dur.
SİNAN ÖNER